Менопаузадағы кеуде: не өзгереді

Менопауза — бүкіл ағзаға әсер ететін табиғи, бірақ кейде оңай емес гормондық қайта құрылу кезеңі. Сүт бездері гормонға тәуелді ағза ретінде эстроген мен прогестерон деңгейінің төмендеуіне алғашқылардың бірі болып жауап береді.

Көп әйел үшін бұл кезең алаңдаушылықпен қатар жүреді: пішін өзгереді, жаңа сезімдер пайда болады, ал айналада жасқа байланысты қауіптер туралы ескертулер үнемі естіледі. 45–50 жастан кейін кеуде қалай өзгеретінін, не қалыпты екенін және нені маман назары қажет ететінін егжей-тегжейлі әрі үрейсіз талдайық.

Кеуде неге басқаша бола бастайды

Репродуктивті жаста сүт безі негізінен сүт өндіретін безді ұлпадан және тығыз қаңқа түзетін дәнекер ұлпадан тұрады. Мұның бәрін өзектер тесіп өтеді және май қабаты қоршап тұрады.

Аналық бездер эстроген өндіруді біртіндеп азайтқанда, безді ұлпа қажетсіз болғандықтан «солуға» кіріседі. Бұл процесс жас инволюциясы деп аталады.

• Май ұлпасымен алмасу. Безді бөлікшелер біртіндеп сіңіп, олардың орнын май алады.
• Тығыздықтың өзгеруі. Кеуде бұрынғы серпімділігін жоғалтып, жұмсақ, біркелкі және ұстағанда тығыздығы азырақ болады.
• Пішіннің өзгеруі (птоз). Кеудені ішінен ұстап тұратын Купер байламдары уақыт өте келе коллаген мен эластинді жоғалтып, созылады. Кеуде төмен түсуі мүмкін — бұл жылдамдығы генетикаға, салмақтың ауытқуына және бастапқы өлшемге байланысты қалыпты физиологиялық процесс.

Кеудедегі сезімдер: жақсы және алаңдатарлық жаңалықтар

Жақсы жаңалық: әйелдердің басым бөлігі үшін менопауза циклдік масталгиямен қоштасуды білдіреді. Етеккір алдындағы ісіну, ауырлық және ауырсыну енді мазаламайды.

Оның орнына кейбір әйелдер тартылған сезімді немесе жеңіл жайсыздықты байқайды. Көбіне бұл без ұлпасымен емес, кеуде салмағынан байламдардың созылуымен, омыртқаның кеуде бөліміндегі өзгерістермен немесе невралгиямен байланысты.

Менопаузада ұлпалар тынышталады, сондықтан кез келген күрт өзгерісті елемеуге болмайды. Мыналарды байқасаңыз, міндетті түрде маммологқа жазылыңыз:

• оңай сезілетін кенет пайда болған түйін немесе «шарик»
• емізіктен кез келген бөліністер, әсіресе қанды немесе судай мөлдір — бұл жаста бөліністер болмауы тиіс
• емізіктің ішке тартылуы немесе терінің өзгеруі: «лимон қабығы» әсері, қызару, қабыршақтану
• бір нүктедегі өтпейтін жергілікті ауырсыну

Менопаузалық гормондық терапия және кеуде

Климакс симптомдарын — ыстық толқындарды, ұйқысыздықты, шырышты қабықтардың құрғауын — жеңілдету үшін көп әйел менопаузалық гормондық терапия (МГТ) қабылдайды. Бұл тиімді құрал, бірақ ол сүт безі ұлпаларына тікелей әсер етеді.

• МГТ аясында кеуде қайтадан тығыздау әрі сезімтал болуы мүмкін, өйткені ағза қайтадан эстроген алады.
• Заманауи гормондық терапия мұқият тексеруден кейін дәрігер таңдаса, қауіпсіз. Бірақ ол сүт бездерін жыл сайын қатаң бақылауды талап етеді, өйткені ұлпалар қайтадан белсенді болады.

Маммография — басты одақтас

Егер 40 жасқа дейін негізгі диагностика әдісі УДЗ болса, 40–45 жастан кейін алтын стандарт маммография болады. Себебі — сол инволюцияда. Жас әйелдердің безді ұлпасы өте тығыз және рентген суретінде ақ болып көрінеді. Ісіктер де ақ болып көрінеді, сондықтан тығыз без аясында оларды табу қиын — боранда аққала іздегендей.

Менопаузада безді ұлпаның орнын басатын май ұлпасы суретте қараңғы әрі жартылай мөлдір. Осы аяда маммограф ең ұсақ ақ нүктелерді — микрокальцинаттарды жоғары дәлдікпен тіркейді. Бұл әлі сипап табуға да, УДЗ-да көруге де болмайтын қолайсыз өзгерістердің ең ерте белгілері.

Денсаулық пен жайлылықты қалай қолдауға болады

Менопаузада кеудеге күтім жасау бірнеше маңызды, бірақ қолжетімді ережеге келіп тіреледі.

• Салмақты бақылау. Май ұлпасы — эндокриндік ағза: ол эстрогеннің әлсіз түрі — эстронды өзі синтездейді. Артық салмақ кезінде бұл эстрогендердің деңгейі өсіп, сүт безі ұлпаларына қосымша жүктеме түсіреді және аурулар қаупін арттырады.
• Іш киімді жаңарту. Теріге батып тұратын қатты сүйектерді ұмытыңыз. Кеуде жұмсарды және нәзік, бірақ сенімді қолдауды қажет етеді. Дұрыс бра-фиттинг иыққа, мойынға және бездің байламдарына түсетін жүктемені азайтады.
• Антиоксиданттар мен нутриенттер. Жас ұлғайған сайын жасушалардың тотығу стрессінен табиғи қорғанысы төмендейді. D дәрумені, омега-3 және табиғи антиоксиданттар — ликопин, А, С, Е дәрумендері деңгейін қадағалау маңызды. Олар жасушалардың дұрыс жаңаруына көмектеседі және қабынуды азайтады.
• Ай сайынғы өзін-өзі тексеру. Инволюция ұлпаларды жұмсартады, сондықтан түйіндерді сипап табу оңайырақ. Айдың бір күнін, мысалы бірінші күнін таңдап, айна алдында және душта кеудені тексеруге 5 минут бөліңіз.

Менопауза — ауру емес, өмірдің жаңа беті. Денеде не болып жатқанын түсінсеңіз, артық алаңдаушылықтан аулақ болып, денсаулығыңызға деген сенімді ұзақ жылдарға сақтай аласыз.