Таңертеңгі бет ісінуі: себептері

Оянып, айнаға жақындап, ауыр қабақты ісінген бетті көру — күні бойы көңіл-күйді бұзуы мүмкін сценарий. Ісіну көзге жас қосып, шаршаңқы кейіп беріп, денсаулық туралы алаңдатады.

Артық су қайдан пайда болады

Ісіну — май да, беттің жасқа байланысты өзгерісі де емес. Бұл қан немесе лимфа тамырларынан шығып, жасушалар арасында жиналған артық сұйықтық. Бетте, әсіресе көз айналасында, губка сияқты суды ұстайтын борпылдақ шел көп. Ісінудің себептері екі топқа бөлінеді: өмір салты — олармен өзіңіз күресе аласыз — және дәрігер көмегін қажет ететін медициналық себептер.

Тұрмыстық және тағамдық себептер

• Натрийдің артықтығы. Бір грамм тұз шамамен 100 мл суды ұстайды. Кешкі асқа соя соусы бар роллдар, ірімшік, чипсы немесе тұзды балық таңертеңгі ісінуге кепілдік береді дерлік.
• Көмірсулы кешкі ас. Жай көмірсулар гликоген түрінде сақталады, ал гликогеннің әр грамы 3–4 грамм суды байланыстырады. Түнде бір кесек торт жедіңіз — ісінген бетпен ояндыңыз.
• Алкоголь жасуша ішіндегі сусыздануды тудырады, және ағза суды жасушалар арасында шұғыл жинайды.
• Күтімдегі қателер. Ұйқы алдында бірден жағылған тығыз крем, әсіресе гиалурон қышқылы бар, қабықша түзіп, микроциркуляцияны бұзады — таңертең қабақтар ісінеді.
• Ұйқыдағы қалып. Бетті жастыққа басып немесе тым аласа жастықта ұйықтау лимфаның бастан ағуына кедергі жасайды.

Медициналық және гормондық себептер

• Циклдің екінші фазасы. Етеккірге бір апта қалғанда сұйықтықтың іркілуіне ықпал ететін прогестерон өседі.
• Бүйрек мәселелері: бүйрек сүзуді үлгермейді, және сұйықтық іркіледі.
• Гипотиреоз: зат алмасу баяулап, ұлпаларда суды тартатын заттар жиналады.
• Қабаққа арналған жаңа кремге, тозаңға немесе қауырсын жастықтағы шаң кенелеріне аллергия.

«Кінәліні» қалай анықтауға болады

• Тұрмыстық ісіну жұмсақ, симметриялы, тамақтанудағы қателерден кейін күшейеді және қозғала бастағанда түске қарай өтеді.
• Бүйрек ісінуі таңертең ең күшті, негізінен беттің жоғарғы бөлігінде — көз астында айқын сулы қапшықтар. Зәр шығару жиілігі немесе зәр түсі өзгереді.
• Гипотиреоз кезіндегі ісіну тығыз, бүкіл бет ісінеді, саусақпен басқаннан шұңқыр қалмайды, кешке өтпейді. Тоңғыштықпен, шаш түсумен, терінің құрғауымен және салмақ қосумен қатар жүреді.
• Жүрек ісінулері төменнен басталады: кешке тобық пен сирақ ісінеді. Бет тек жүрек жеткіліксіздігінің кеш сатыларында, ентігумен бірге ісінеді.
• Аллергиялық ісіну кенет, қызарумен, қышумен, көзден жас ағумен немесе мұрынның бітелуімен пайда болады.

Кешкі алдын алу

Егер медициналық себептер жоққа шығарылса — зәр талдауы, қанның биохимиясы және ТТГ қалыпты болса, — кешкі әдет пен таңертеңгі рәсімдерді өзгертіңіз.

• «Сұйық терезе» ережесі: күні бойы 1,5–2 литр суды біркелкі ішіңіз, негізгі бөлігін 17:00-ге дейін, ал ұйқыға 2 сағат қалғанда сұйықтықты, соның ішінде шайды да, барынша азайтыңыз.
• Ұйқыға 3 сағат қалғанда кешкі ас: жеңіл ақуыз (ақ балық, күркетауық) және крахмалсыз көкөністер. Калийге бай өнімдер — шпинат, брокколи, көк шөптер — натрийді ығыстыруға көмектеседі.
• Түнгі крем мен қабаққа арналған кремді ұйқыға 1,5–2 сағат қалғанда жағыңыз, ал жатарға 15 минут қалғанда бетті майлықпен сүртіңіз.
• Мамық жастықты жады әсері бар көбіктен жасалған анатомиялық жастыққа ауыстырыңыз: бас сәл көтеріңкі болуы тиіс, ал мойын иіліп, тамырларды қыспауы керек.

Таңертеңгі SOS-шаралар

• Лимфодренаждық секіру. Бір стақан жылы су ішіп, аяқ ұшына 1–2 см көтеріліп, өкшеге жұмсақ түсетін 100 ұсақ қимыл жасаңыз. Діріл лимфаның қозғалуына көмектеседі. Қарсы көрсетілімдер — бүйректегі немесе өт қабындағы тастар, омыртқаның күрделі мәселелері.
• Контрасты жуыну және суық. Лимфа тамырларының температура ауытқуынан жиырылатын бұлшықет қабырғасы бар. Жылы және салқын суды алмастырыңыз, салқындатылған патчтарды немесе массаж сызықтары бойымен мұз кесегін қолданыңыз. Купероз бен розацеа кезінде мұзға болмайды: суықтан нәзік капиллярлар жарылуы мүмкін.
• Өзін-өзі уқалау. Лимфаны «сығып шығаруға» болмайды — оны лимфа түйіндеріне жұмсақ бағыттау керек. Саусақтар сырғанауы үшін қолға жеңіл май немесе жуынуға арналған көбік жағыңыз. Алдымен ағу жолдарын ашу үшін мойынның артқы бетін және бұғана аймағын уқалаңыз. Содан кейін қатты баспай, жұмсақ сырғанау қимылдарымен саусақпен немесе гуаша қырғышымен беттің ортасынан шетіне қарай, ал соңғы қимылды — құлақтан мойынның бүйірімен бұғанаға қарай жүргізіңіз. Әр сызыққа 5–7 рет.
• Косметикадағы кофеин. Кофеині немесе жасыл шай сығындысы бар қабаққа арналған сарысу немесе крем микроциркуляцияны ынталандырып, артық суды тезірек шығаруға көмектеседі.