Әйелдер нашар көңіл-күйге неге үйреніп кетеді

Бас ауырады ма? Жұмысты бітіру керек. Іштің төменгі жағы тартады ма? Жақында өтер. Кеуде мазалай ма? Бәлкім, бұл циклге байланысты. Таңертеңнен күш жоқ па? Жай ғана ұйқы қандырмады. Көптеген әйелдер дерлік кез келген жайсыздыққа түсініктеме табады — және ағза бара-бара назарды талап еткенде де жұмыс істеуді, балалар мен жақындарға қамқорлық жасауды жалғастыра береді.

Біртіндеп нашар көңіл-күй әдеттегі фонға айналады. Әйел енді «Неге мен жаман сезінемін?» деп сұрамайды. Оның орнына «Осыған қарамастан бәрін қалай үлгеремін?» деп ойлайды.

Бірақ шыдамдылық әрқашан күштің көрінісі емес. Кейде өзіне нағыз қамқорлық тоқтап, «Менімен бір нәрсе болып жатыр, және бұл маңызды» деп мойындауға рұқсат беруден басталады.

Өзімізге қамқорлықты неге кейінге қалдырамыз

Себеп сирек біреу ғана болады. Көбіне бүкіл бір топ әдет пен көзқарас жиналады.

«Қазір уақыты емес»

Жұмыс, отбасы, балалар, қарт ата-аналар, үй шаруасы — әйелде дерлік әрдайым шұғылырақ бір нәрсе табылады. Дәрігерге жазылу кейінге қалады, тексеру шегеріледі, ал демалыс әлі лайық болу керек сән-салтанат сияқты көрінеді.

Бірақ мінсіз бос күн мүлде пайда болмауы мүмкін. Денсаулыққа қамқорлық сирек өздігінен кестеге сыяды — ол үшін орынды саналы түрде босату керек.

«Бәрінде осылай шығар»

Ауыртпалы менструация, тұрақты шаршау, айқын ПМС, ұйқы бұзылысы, көңіл-күй ауытқулары немесе кеудедегі дискомфорт жиі әйел өмірінің сөзсіз бөлігі ретінде қабылданады.

Кейбір өзгерістер шынымен циклмен, жаспен, стреспен немесе гормондық қайта құрылу кезеңімен байланысты болуы мүмкін. Бірақ бұл кез келген нашар көңіл-күйді қалыпты деп есептеу керек дегенді білдірмейді.

Қалыпты жағдай — әйел ұзақ шыдай алатын нәрсе емес. Симптом қаншалықты айқын, қаншалықты ұзақ сақталатыны және әдеттегі өмірге кедергі жасай ма — осылар маңызды.

«Мазасыз болып көрінгім келмейді»

Кейде әйел «Сіз өзіңізді қосымша қорқытып жатырсыз» деген сөзді естуден қорқады. Сондықтан симптом дәрігерге баруды ақтайтындай жеткілікті байыпты болғанша күтеді.

Шын мәнінде кеңес алу үшін қатты ауырсынуды күтудің қажеті жоқ. Жаңа, әдеттен тыс, қайталанатын немесе біртіндеп күшейіп келе жатқан симптом — маманмен талқылауға жеткілікті себеп.

«Дәрігерге барсам, кенет жаман нәрсе тапса ше»

Диагноз қорқынышы да тексеруді кейінге қалдыруға мәжбүр етеді. Мәселе расталмағанша, ол жоқ сияқты көрінеді. Бірақ белгісіздік әдетте мазасыздықты күшейтеді. Ал дәрігер кеңесі көп жағдайда, керісінше, тыныштандыруға көмектеседі: көп таралған шағымдардың басым бөлігінің қатерсіз әрі түзетуге көнетін себептері бар.

Ағза сирек қатты дабылмен бастайды

Дене мәселе туралы әрқашан қатты ауырсынумен хабарлай бермейді. Кейде алғашқы белгілер мыналар болады:

• әдеттен тыс шаршағыштық
• ұйқы немесе тәбеттің өзгеруі
• бас ауыруы
• етеккір циклінің бұзылуы
• әсіресе мол немесе ауыртпалы менструация
• жақындық кезіндегі дискомфорт немесе ауырсыну
• бақылау қиын көңіл-күй өзгерістері
• тартатын немесе қайталанатын ауырсынулар
• сүт бездеріндегі жаңа сезімдер немесе өзгерістер
• әдеттегі жүктемелердің әлдеқайда ауыр берілетін сезімі

Мұндай бір симптом міндетті түрде ауру туралы айтпайды. Көңіл-күйге ұйқысыздық, стресс, тамақтану, дене жүктемесі, қабылданатын препараттар және етеккір циклінің әртүрлі кезеңдері әсер етуі мүмкін. Бірақ өзгеріс қайталанса, күшейсе немесе өмір сүруге кедергі жасаса, оны шексіз шаршаумен түсіндірудің қажеті жоқ.

Назар аудару — өзіңнен үнемі ауру іздеу дегенді білдірмейді

Денсаулыққа қамқорлық пен денсаулық туралы мазасыздық — бір нәрсе емес. Мазасыздық өзіңді қайта-қайта тексертеді, қорқынышты оқиғаларды оқытады және ең жаманын болжатады. Саналы қамқорлық басқаша әрекет етеді: өзгерісті байқау, маңызды деректерді жазу және сәйкес маманға жүгіну.

Өзіңізге бірнеше сұраққа жауап беру пайдалы:

• Симптом қашан пайда болды?
• Ол тұрақты пайда бола ма?
• Ол циклдің белгілі бір кезеңімен байланысты ма?
• Ол күшейе ме?
• Жұмыс істеуге, ұйықтауға, қозғалуға немесе әдеттегі істермен айналысуға кедергі жасай ма?
• Сол уақытта пайда болған басқа өзгерістер бар ма?

Мұндай шағын күнделік заңдылықтарды көруге көмектеседі және дәрігерге «маған баяғыдан бері бір жаман» деген сөзден гөрі көбірек пайдалы ақпарат береді.

Сүт бездеріндегі өзгерістерге ерекше назар

Кеуденің сезімталдығы мен ауырсынуы етеккір циклі бойы өзгеруі мүмкін. Сүт безіндегі ауырсынудың өзі көбіне онкологиялық аурумен байланысты емес. Дегенмен әдеттен тыс өзгерістерді назарсыз қалдыруға болмайды.

Мыналарды байқасаңыз, дәрігерге жазылыңыз:

• кеудеде немесе қолтық асты аймағында жаңа тығыздалу
• бір сүт безінің пішіні немесе көлемінің өзгеруі
• емізіктің тартылуы
• жүктілік пен емізу кезеңінен тыс емізіктен бөліністер
• тері өзгеруі, қызаруы, тартылуы немесе «лимон қабығы» әсері
• ұзақ өтпейтін немесе күшейетін ауырсыну

Мұндай симптомдар әйелде міндетті түрде байыпты ауру бар дегенді білдірмейді. Бірақ олардың себебін тек кәсіби бағалаудан кейін ғана анықтауға болады.

Көмекке жүгінуді кейінге қалдыруға болмайтын жағдайлар

Өзіңе қамқорлықты күнделікті өмірге қалай қайтару керек

Ол үшін бір күнде өмір салтын толығымен өзгертудің қажеті жоқ. Бірнеше шынайы қадамнан бастауға болады.

1. 1Өз сезімдеріңізді құнсыздандырмаңыз. «Басқаларда жаманырақ болады» және «мен жай ғана шаршадым» деген сөздер жайсыздықтың себебін түсінуге көмектеспейді. Егер сізге жаман болса — бұл маңызды дегенді білдіреді.
2. 2Алдын алуға уақыт бөліңіз. Дәрігерге баруды және қажетті тексерулерді жұмыс кездесулері мен отбасы істерін жоспарлағандай жоспарлаңыз.
3. 3Ағзаның негізгі қажеттіліктерін қолдаңыз. Толыққанды ұйқы, әртүрлі тамақтану, орташа дене белсенділігі, жүктемеден кейін қалпына келу және эмоциялық қолдау — бұл ұсақ-түйек емес, жақсы көңіл-күйдің негізі.
4. 4Өзіңізге өз бетінше ем тағайындамаңыз. Ауырсынуды басатын дәрілер, гормондық құралдар, дәрумендер мен биологиялық белсенді қоспалар диагностиканың орнына қолданылмауы керек.

Кешенді қамқорлық — бір өнім немесе бір әрекет емес

Әйел денсаулығы тұрақты кішкентай шешімдерден құралады: өзгерістерді уақытында байқау, тексеруден өту, дәрігердің ұсыныстарын орындау, толыққанды тамақтану, жеткілікті демалу және мүмкін болатын қоректік заттар тапшылығын толықтыру.

Оларды таңдау кезінде құрамын, жеке қажеттіліктерді және мүмкін болатын қарсы көрсетілімдерді ескеру керек.

Мүлде нашар болғанша күтудің қажеті жоқ

Өзіне қамқорлық — бұл әр сезімді үнемі бақылау немесе ауруды күтіп өмір сүру емес. Бұл маңызды дабылдарды байқау және өзіңді кезектің соңына қоймау қабілеті.

«Мен енді шыдағым келмейді. Мен неге жаман сезінетінімді түсініп, өзіме көмектескім келеді».

Кейде ең маңызды қадам — жаңа диета емес, дәрумен сатып алу да емес, тіпті дүйсенбіден жаңа өмір бастау уәдесі де емес. Кейде ол әлдеқайда қарапайым естіледі. Өзіңді есте сақтау — ағза назарды тым қатты талап еткенше күтпеу дегенді білдіреді.