Кеуде ауыруы мен масталгияға қарсы дәрілер

Кеуде ауыруын немен басу оның себебіне байланысты. Масталгия, яғни сүт безінің өзіндегі ауырсыну кезінде көмектің негізі — күрделі себептерді жоққа шығаратын тексеру, қолайлы бюстгальтер және көбіне гель түріндегі ауырсынуды басатын дәрілер. Гормондық дәрілер ауыр жағдайларға қалдырылады. Ентігумен қатар жүретін төс артындағы басып ауыру — таблетка іздеуге емес, жедел жәрдем шақыруға себеп.

Сүт безі ауырады ма, әлде кеуде қуысы ма?

Алдымен нақты не ауыратынын түсіну керек. «Кеуде ауыруы» деп сүт безіндегі ауырсынуды да, кеуде қуысындағы ауырсынуды да айтады, ал соңғысының себебі жүрек, өкпе, өңеш, бұлшықеттер, қабырғалар мен омыртқа болуы мүмкін. Масталгияға қарсы дәрілер тек бездің өзі ауырғанда көмектеседі.

Масталгия қандай болады?

Масталгияны циклдік және циклдік емес деп бөледі. Кеуде қабырғасынан шығып, тек бездегі ауырсыну сияқты сезілетін ауырсынуды бөлек қарастырады. Қандай шаралардың көмектесетіні түріне байланысты.

• Циклдік. Етеккір циклімен байланысты: әдетте екі безде де болады, етеккір алдындағы күндері күшейіп, ол басталғаннан кейін басылады. Бала көтеру жасындағы әйелдерде ең жиі кездесетін нұсқа.
• Циклдік емес. Циклмен байланысы жоқ, көбіне бір жақта, кейде бір нүктеде болады. Себебі киста, жарақат, қабыну, кейбір дәрілерді қабылдау болуы мүмкін, кейде айқын себебі табылмайды.
• Кеуде қабырғасындағы ауырсыну. Бұлшықеттерден, қабырғалардан, төс шеміршектерінен немесе омыртқадан шығады. Көбіне қозғалғанда немесе белгілі бір нүктені басқанда күшейеді.

Масталгия кезінде қандай дәрілер көмектеседі?

Ұсынымдарда масталгия кезіндегі көмек сатылап құрылған: қарапайым шаралардан маман тағайындайтын дәрілерге дейін. Алдыңғы саты көмектеспесе, келесісіне көшудің мәні бар.

1. 1Тексеру және түсіндіру. Күрделі себебі жоққа шығарылған көптеген әйелге осы жеткілікті: ауырсыну қалады, бірақ алаңдатпайтын болады.
2. 2Қолайлы бюстгальтер. Күндіз жақсы ұстайтын, жүктеме кезінде спорттық, ауырсыну ұйқыға кедергі келтірсе, түнде жұмсақ бюстгальтер.
3. 3Кеуде терісіне жағылатын ҚҚСД бар ауырсынуды басатын гель. Ол жергілікті әсер етеді, сондықтан жанама әсерлері әдетте таблеткаларға қарағанда аз.
4. 4Айқын ауырсыну кезінде қысқа курспен таблетка түріндегі ауырсынуды басатын дәрілер. ҚҚСД-ның қарсы көрсетілімдері бар, сондықтан таңдауды дәрігермен немесе фармацевтпен келіскен дұрыс.
5. 5Гормондық терапия. Ауырсыну қатты болса, бірнеше айға созылып, өмірге кедергі келтірсе, оны маман талқылайды. Жанама әсерлеріне байланысты сирек әрі шектеулі мерзімге тағайындалады.

Кеуде ауыруына қарсы қай құралдар пайдасын дәлелдемеді?

Масталгияға қарсы көптеген танымал құралдар зерттеулерде плацебодан артықшылығын көрсетпеді немесе әлсіз зерттелген. Бұл олардың ешкімге көмектеспейтінін білдірмейді, бірақ оларға негізгі ем ретінде сенуге болмайды.

• Кешкі примула майы (гамма-линолен қышқылы): рандомизацияланған зерттеулердің метаталдауында плацебодан айырмашылығы болмады.
• Е дәрумені мен В6 дәрумені: зерттеу нәтижелері қарама-қайшы, сенімді пайдасы көрсетілмеген.
• Витекс (прутняк) сығындысы: шағын зерттеулер циклдік ауырсынудың азайғанын көрсетеді, бірақ деректер сапасы шектеулі.
• Несеп айдайтын дәрілер: масталгия кезінде пайдасының дәлелі жоқ.
• Антибиотиктер: тек инфекция кезінде, мысалы, мастит кезінде көмектеседі және дәрігер тағайындайды.

Етеккір алдында кеуде ауырса не істеу керек?

Етеккір алдында кеуденің сезімталдығы мен ауырлығы көп әйелде қалыптың бір нұсқасы болып табылады. Егер ауырсыну шыдарлық болып, етеккір басталғанда өтсе, әдетте қарапайым шаралар жеткілікті:

• жақсы ұстайтын бюстгальтер кию, ыңғайлы болса, түнде де;
• күнделік жүргізу: циклдің қай күндері ауырсыну пайда болады және қаншалықты күшті;
• кофеинді азайту: дәлелі аз, бірақ кейбір әйелдерге көмектеседі;
• қажет болса, қарсы көрсетілімдер болмаса, ауырсынуды басатын гельді қолдану.

Егер ауырсынуды басатын дәрілер әр циклде қажет болса, ауырсыну жұмыс істеуге, ұйықтауға немесе әдеттегі киім киюге кедергі келтірсе, бұл оны гинекологпен немесе маммологпен талқылауға себеп.

Кеуде ауыруы обырдың белгісі болуы мүмкін бе?

Ауырсыну сүт безі обырының жалғыз белгісі сирек болады, және басқа симптомы жоқ масталгиясы бар әйелдердің көбінде обыр табылмайды. Бірақ керісінше де дұрыс: ерте сатыдағы обыр көбіне ауырмайды. Сондықтан жоспарлы тексерулер ештеңесі ауырмайтындарға да қажет, ал түйінмен, бөліністермен немесе тері өзгерістерімен қатар жүретін ауырсынуды дәрігерге көрсету керек.

Дәрігерге қашан жүгіну керек

• Шұғыл, жедел жәрдем 103 немесе 112: төс артындағы басып немесе күйдіріп ауыру, ентігумен, суық термен, жүрек айнуымен қатар жүретін, қолға, мойынға немесе жаққа берілетін ауырсыну.
• Сол күні: кеуде қызарды, ісінді, ұстағанда ыстық, дене қызуы көтерілді, әсіресе емізу кезінде.
• Жақын күндері: циклмен байланысы жоқ әрі өтпейтін бір нүктедегі ауырсыну; жаңа түйін; емізіктен бөліністер; терінің немесе емізіктің ішке тартылуы; қолтықтағы ұлғайған лимфа түйіні; менопаузадан кейінгі жаңа ауырсыну.
• Жоспарлы қабылдау: циклдік ауырсыну өмірге кедергі келтіреді, ал ауырсынуды басатын дәрілер ай сайын қажет.

Етеккір алдында кеуде ауырса, қандай таблетка ішу керек?

Әмбебап жауап жоқ: таңдау сіздің қарсы көрсетілімдеріңізге және басқа дәрілерге байланысты. Әдетте жақсы ұстайтын бюстгальтер мен ауырсынуды басатын гельден бастайды. Егер ауырсынуды басатын дәрілер әр циклде қажет болса, гинекологқа немесе маммологқа жүгінген жөн.

Кеуде ауыруын қай дәрігер емдейді?

Сүт безіндегі ауырсынуды маммолог пен гинеколог емдейді. Егер без емес, кеуде қуысы ауырса, терапевт қажет, ол керек болса кардиологқа немесе невропатологқа жолдайды. Жүрек ұстамасының белгілері болса, жедел жәрдем керек.

Масталгия өздігінен өте ме?

Кейбір әйелдерде өтеді. Циклдік ауырсыну циклден циклге өзгеруі мүмкін және әдетте менопаузадан кейін басылады. Циклдік емес ауырсыну себебіне байланысты, сондықтан оны дәрігерге көрсеткен жөн.

Дәрумендер кеуде ауыруына көмектесе ме?

Сенімді дәлел жоқ. Е дәрумені, В6 дәрумені мен кешкі примула майы масталгия кезінде зерттелді, бірақ нәтижелері әлсіз немесе қарама-қайшы. Толығырақ — «Кеуде үшін дәрумендер: зерттеулер не көрсетті» мақаласында.

Дереккөздер

• NICE Clinical Knowledge Summaries: Breast pain — cyclical
• ACOG Practice Bulletin No. 164: Diagnosis and Management of Benign Breast Disorders, 2016
• Srivastava A. et al. Evidence-based management of mastalgia: a meta-analysis of randomised trials. The Breast, 2007
• NICE Clinical Guideline CG95: Recent-onset chest pain of suspected cardiac origin